Białaczka szpikowa

Możliwości leczenia w przewlekłej białaczce szpikowej (PBS) obejmują szereg leków, schematów chemioterapii, a także innych form leczenia. O wyborze odpowiedniej terapii lekarz decyduje na podstawie wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia i innych czynników. Znaczącą rolę odgrywa poziom zaawansowania przewlekłej białaczki szpikowej - czy wykryto ją w fazie przewlekłej, fazie akceleracji, czy taż w fazie kryzy blastycznej.

Farmakologiczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej

Przed erą wprowadzenia do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej imatinibu, głównymi lekami stosowanymi w białaczce były hydroksymocznik i cytarabina - obecnie są one stosowane dużo rzadziej.

Farmakologiczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej obejmuje obecnie:

• metanosulfonian imatinibu,
• inne leki z grupy inhibitorów kinazy tyrozynowej o podobnym działaniu jak metanosulfonian imatinibu (dasatinib),
• hydroksymocznik.

Aktualnie lekiem pierwszego wyboru u pacjentów z PBS jest metanosulfonian imatinibu, inhibitor kinaz tyrocytowych, stosowany także przy ostrej białaczce limfoblastycznej. Kiedy ten lek staje się nieskuteczny, próbuje się stosowania innych podobnych leków takich jak dasatinib, lek cytostatyczny także należący do grupy inhibitorów kinazy tyrozynowej.

Metanosulfonian imatinibu działa poprzez zablokowanie działania pewnego enzymu w komórkach nowotworowych, przez co nie mogą się one dzielić i dochodzi do zatrzymania postępu choroby. U większości pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową metanosulfonian imatinibu jest skuteczny.

Niestety, metanosulfonian imatinibu ani dasatinib, choć redukują objawy choroby nie są w stanie doprowadzić do wyleczenia. Po pewnym czasie nawet u pacjentów początkowo świetnie reagujących na leczenie dochodzi do rozwoju oporności czyli zaprzestania działania leku. Jedynym możliwym sposobem na uzyskanie wyleczenia u pacjenta z PBS jest przeszczep szpiku kostnego, przy czym w grę wchodzi jedynie przeszczep allogeniczny (od dawcy).

Niefarmakologiczne leczenie białaczki szpikowej

Terapią stosowaną w przypadku przewlekłej białaczki szpikowej w fazie przewlekłej jest terapia biologiczna za pomocą białka produkowanego przez leukocyty o nazwie interferon. Ma on działanie antynowotworowe, antywirusowe, przeciwbakteryjne, a także mobilizujące układ odpornościowy chorego do samodzielnej walki z chorobą (stąd też inna nazwa tego typu leczenia białaczki - terapia immunologiczna). Ten rodzaj terapii może być stosowany z równoczesną chemioterapią lub bez niej.

W fazie akceleracji przewlekłej białaczki szpikowej, oprócz wymienionych już terapii, stosowane są także transfuzje krwi. Działają one pozytywnie na morfologię krwi, zamieniają nieprawidłowe komórki na zdrowe, ale trzeba je powtarzać, aby ich działanie zostało zachowane. Transfuzje znacząco poprawiają jakość życia chorej osoby.

Obecnie jedynym sposobem na wyleczenie białaczki, jest przeszczep szpiku kostnego. Równocześnie stosuje się intensywną chemioterapię, aby zmaksymalizować efekty leczenia. W niektórych przypadkach konieczne jest także usunięcie śledziony.

Faza kryzy blastycznej to bardzo zaawansowana faza białaczki. Chemioterapia stosowana jest głównie jako leczenie paliatywne. Lekarze starają się minimalizować cierpienie chorego.

Bibliografia

Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9