Białaczka u dzieci - konsekwencje choroby i leczenia

Obecnie obserwowane komplikacje po leczeniu białaczki u dzieci są skutkiem dawniej stosowanych metod (sprzed 10 czy 20 lat), jednak sposoby leczenia są nieustannie ulepszane i dzięki temu dzieci coraz rzadziej odczuwają ich niekorzystne skutki w późniejszym życiu.

Białaczka to termin określający grupę chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Polega na jakościowych i ilościowych zmianach leukocytów we krwi, szpiku i narządach wewnętrznych. U dzieci najczęściej rozpoznawana jest białaczka ostra, białaczki przewlekłe są niezwykle rzadkie.

Płodność

Jeżeli leczenie białaczki u dzieci, bez względu na jej typ, nie wymaga przeszczepu szpiku kostnego, nie ma żadnego niebezpieczeństwa dla płodności. Jednak jeśli przeszczep jest niezbędny, musi być poprzedzony naświetleniami całego ciała i zawsze towarzyszy mu silna chemioterapia, co prowadzi do zniszczenia wszystkich, dobrych i złych, komórek szpiku kostnego. Niestety, konsekwencją tych naświetleń jest bezpłodność.

Z drugiej strony naświetlania centralnego układu nerwowego mogą powodować opóźnienia w dojrzewaniu płciowym dziecka. Jednak naświetlenia są stosowane coraz rzadziej (85% dzieci leczonych w 1985, ale mniej niż 10% obecnie).

Wzrost

Naświetlania centralnego układu nerwowego mogą powodować deficyt hormonu wzrostu, który jednak można uzupełnić podając hormon.

Zdrowie ogólne

Niektóre metody leczenia ostrej białaczki szpikowej może mieć konsekwencje długofalowe w postaci problemów sercowych, co w bardzo sporadycznych przypadkach może wymagać przeszczepu serca. Praktycznie żadna metoda leczenia białaczki u dzieci nie ma wpływu na ich zdolności intelektualne.
 

Zachować życie szkolne i społeczne


• Rodzina. Od wielu lat równolegle do leczenia białaczki u dziecka kładzie się duży nacisk na poprawę życia dziecka podczas tego trudnego okresu. Jakość życia jest w jak największym stopniu zachowana, nawet jeśli rodzina bardzo mocno przeżywa ten czas. Więzy rodzinne są utrzymane. Podczas choroby rodzice są najważniejszymi osobami dla małego pacjenta, dlatego lekarze i personel szpitala umieszczają ich i całą rodzinę w centrum sieci terapeutycznej.
• Przyjaciele. Ze względów społecznych, lekarze i personel szpitala, jeśli jest to możliwe, unikają izolacji dziecka, pozwalając na częste wizyty koleżanek i kolegów w szpitalu.
• Szkoła. Jeżeli chodzi o naukę, dziecko przebywające w szpitalu może uczęszczać do szkoły przyszpitalnej. W wypadku długiej obecności w szpitalu lekcje, a nawet egzaminy mogą być indywidualnie dostosowywane do potrzeb i stanu zdrowia dziecka. Przez większą część leczenia, kiedy minie najcięższa faza choroby, dziecko może chodzić do swojej szkoły i korzystać z zajęć pozaszkolnych, tak ważnych dla nich w tym okresie.

Bibliografia

Radwańska U. Białaczki u dzieci, Volumed, Wrocław 1998, ISBN 83-87804-00-2
Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
Sońta-Jakimczyk D. Choroby krwi i układu krwiotwórczego u dzieci, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2002, ISBN 83-88895-41-9
Chybicka A., Sawicz-Birkowska K. Onkologia i hematologia dziecięca, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3334-2