Co to jest hemafereza i jej rodzaje

Hemafereza to zabieg usunięcia z krwi określonego składnika. Służą w tym celu tak zwane separatory komórkowe – to specjalne urządzenia, przez które przepływa pobierana z układu żylnego pacjenta krew, która następnie zostaje oczyszczana z konkretnego składnika, a następnie wraca z powrotem do pacjenta. Co jeszcze warto wiedzieć o hemaferezie i jakie są jej rodzaje?
 

Rodzaje hemaferezy

Wyróżnia się kilka rodzajów hemaferezy:

1. plazmafereza – gdy usuwane jest osocze:

• częściowa - usuwana jest tylko część osocza, najczęściej 1-1,5 litra, w jego miejsce podawane są płyny zastępcze;
• całkowita - tak zwana wymiana całkowita; usunięcie 3-4 litrów osocza i następnie podanie w jego miejsce płynów zastępczych;
• selektywna (perfuzyjna) - po oddzieleniu osocza zostaje ono przefiltrowane w separatorze i usuwany jest z niego składnik niepożądany (na przykład toksyna), po czym oczyszczone osocze chorego wraca do jego układu krążenia;

2. cytafereza - gdy usuwane są poszczególne grupy krwinek:

• erytocytafereza - gdy usuwane są krwinki czerwone;
• granulocytafereza - gdy  usuwane są krwinki białe;
• limfocytafereza - gdy usuwane są krwinki białe;
• trombocytafereza - gdy usuwane są płytki krwi;
• separacja komórek macierzystych.

Możliwe jest separowanie dwóch składników równocześnie.

Hemafereza - zastosowanie

Hemafereza zwykle jest stosowana jako uzupełnienie terapii. Metoda ma zastosowanie w chorobach krwi, chorobach immunologicznych, metabolicznych, toksykologicznych. Stosowana jest między innymi w szpiczaku mnogim, chorobie Waldenströma, rodzinnej hipercholesterolemii, w zatruciach, w przedawkowaniach leków, w czerwienicy prawdziwej, nadpłytkowości. Zabieg jest w większości przypadków dobrze tolerowany przez chorych. Zwykle wymaga powtarzania.

Hemafereza - przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do hemaferezy jest wstrząs lub ciężki stan chorego. Zabieg może być obarczony powikłaniami, spowodowanymi wprowadzeniem cewnika do żyły, wynikającymi ze stosowanego leczenia (konieczność stosowania antykoagulantów, czyli leków przeciwdziałających krzepnięciu krwi). Dochodzić może również do powikłań, wynikających ze zmniejszenia czynników krzepnięcia oraz immunoglobulin (co może być przyczyną zakażeń i infekcji).


Bibliografia

Rosiek A. Hemafereza lecznicza, Journal of Transfusion Medicine 2010, 3, 92–98
Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3