Konsekwencje oddania szpiku

Konsekwencje oddania szpiku są w zasadzie niewielkie dla dawcy. Przeszczep szpiku nie wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia i życia dawcy, a dla biorcy może to być podarowanie nowego życia. Oczywiście, sam przeszczep szpiku niesie za sobą pewne niedogodności i może wywołać nieprzyjemne dolegliwości w czasie zabiegu i po nim. Warto się z nimi zapoznać, zanim zdecydujemy się na zostanie dawcą szpiku. Głównie po to, by przekonać się, że tak naprawdę nie ma się czego bać.

Przeszczep szpiku kostnego

Przeszczep szpiku kostnego jest metodą leczenia białaczki i innych chorób układu krwiotwórczego. Czasem jest to jedyna możliwa droga do wyleczenia pacjenta. Polega ona na zniszczeniu niezdolnego do prawidłowego funkcjonowania szpiku u chorego i przeszczepieniu zdrowego szpiku od dawcy. Niestety, u wielu osób przeszczepy od członków rodziny są niemożliwe ze względu na niezgodność tkankową. Taka zgodność tkankowa może wystąpić u osób, które się nigdy nie spotkały. Za pomocą specjalnych rejestrów o zasięgu ogólnoświatowym, wyszukuje się osoby o podobnych antygenach i dzięki temu mozliwe jest przeprowadzenie przeszczepu.

Możliwe dolegliwości po przeszczepie szpiku

Są dwie możliwości oddania szpiku kostnego:

• oddanie komórek krwiotwórczych z krwi,
• oddanie komórek ze szpiku kostnego.

Możliwe dolegliwości różnią się w zależności od wybranej opcji. Oddanie komórek krwiotwórczych z krwi, czyli afereza, to zabieg ambulatoryjny, nie wymagający znieczulenia ogólnego. Krew pobiera się w sposób ciągły, a po pobraniu miesza się ją ze specjalnym płynem zmniejszającym krzepliwość. Za pomocą separatora komórkowego oddziela się komórki krwiotwórcze od komórek krwi i te pierwsze podaje się biorcy, a te drugie powracają do dawcy. U dawcy szpiku potrzebne są dwa wkłucia: jedno do pobrania krwi, drugie do jej zwrócenia. Miejsca wkłucia to zwykle wnętrza łokci, tak jak przy zwykłym pobieraniu krwi. Ten zabieg wykonuje się zwykle dwa razy w przeciągu dwóch dni.

Taka forma przeszczepu wiąże się z tym, że około 4-6 dni przed samym zabiegiem, dawca przyjmuje specjalny lek, który zwiększa ilość komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej. Co 12 godzin stosuje się podskórne zastrzyki tego leku. Zwiększenie liczby komórek hematopoetycznych oraz leukocytów może wywołać pewne dolegliwości, takie jak:

• bóle kości,
• bóle mięśni,
• podrażnienie w miejscu wkłucia,
• zmęczenie.

Można minimalizować takie skutki przeszczepu szpiku lekami przeciwbólowymi bez recepty.

Dzięki temu, że nie stosuje się narkozy, nie pojawia się ryzyko związane z tego typu znieczuleniem. Jedyne dolegliwości, które mogą się pojawić po aferezie to ból w miejscu wkłuć, drętwienie i mrowienie języka, ust i palców. Te objawy są skutkiem obniżenia poziomu wapnia we krwi, co reguluje się za pomocą doustnych lub dożylnych preparatów zawierających wapń.

Przeszczep szpiku kostnego za pomocą pobrania od biorcy szpiku kostnego z kości to operacja chirurgiczna wymagająca już znieczulenia ogólnego lub miejscowego. Miejscem pobrania szpiku jest kość biodrowa, a konkretnie jej tylna górna część. Aspiracja szpiku wykonywana jest w wielu wkłuciach. Ilość pobranego szpiku zależy od wagi dawcy i biorcy, oraz ilości komórek krwiotwórczych w szpiku. Pobrany szpik kostny mieszany jest z substancją zmniejszającą krzepnięcie, filtrowany, a jeśli zachodzi taka potrzeba, poddaje się go dalszej obróbce. Przed przeszczepem szpiku, pobiera się także krew od dawcy (ok. 400 ml) po to, by oddać mu ją po pobraniu komórek szpiku. Taka autotransfuzja ułatwia powrót do normalnej liczby komórek szpiku.

Pewne ryzyko związane z przeszczepem szpiku jest wywołane znieczuleniem ogólnym. Mogą pojawić się nudności i wymioty oraz bóle głowy. Bardzo rzadko po znieczuleniu ogólnym pojawiają się powikłania krążeniowe, osłabienie i zaburzenia oddawania moczu. Oddanie szpiku kostnego nie ma długofalowych ani poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Po operacji może pojawić się ból gardła, spowodowany zakładaniem rurki do intubacji. Wkłucia po przeszczepie szpiku pozostawiają zwykle kilka śladów na skórze. Miejsca wkłucia jakiś czas mogą także pobolewać, jak stłuczenia. Zwykle są to przejściowe problemy, a całkowita sprawność powraca po 2-3 tygodniach. Do domu wraca się najpóźniej po 3 dniach, a zwykle już następnego dnia.