Objawy białaczki przewlekłej

Najczęściej pierwszym objawem przewlekłej białaczki jest nieprawidłowy wynik morfologii krwi obwodowej, w którym pojawia się zwiększona liczba białych ciałek krwi, czyli leukocytoza. Często badanie wykonywane jest w ramach badań profilaktycznych i nieprawidłowy wynik odkrywany jest przypadkowo. Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną oraz przewlekłą białaczkę szpikową. Obie choroby różnią się od siebie pod względem objawów.
 

Białaczka limfatyczna - objawy

Objawy, które pojawiają się w przewlekłej białaczce limfocytowej są niejednoznaczne, a choroba zwykle rozwija się podstępnie. Mogą pojawić się objawy ogólne:

• niezamierzony spadek masy ciała (o 10% w przeciągu pół roku);
• gorączka, która nie ma związku z infekcją i trwa powyżej 14 dni;
• nadmierna potliwość w nocy;
• osłabienie, męczliwość, znacznie utrudniająca codzienne funkcjonowanie;
• spadek wydolności fizycznej;
• uczucie pełności w jamie brzusznej – związane z powiększeniem śledziony.

Pojawiają się również odchylenia widoczne w badaniu lekarskim:

• powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi, pachy lub pachwiny – obecne u większości chorych;
• powiększenie śledziony – obecne u połowy chorych;
• powiększenie wątroby;
• powiększenie migdałków;
• zakażenia skóry lub innych części ciała.

Często występują również objawy wynikające z powikłań białaczki w postaci zakażeń różnych układów (najczęściej zajęty jest układ oddechowy).

W morfologii krwi obwodowej występuje zwiększona liczba białych ciałek krwi, czyli leukocytoza – a właściwie zwiększenie liczby typu białych ciałek krwi – limfocytów, czyli limfocytoza.

Pojawia się również niedokrwistość (czyli zmniejszenie liczby czerwonych ciałek krwi) oraz małopłytkowość (czyli zmniejszenie liczby płytek krwi). Objawy te zwykle występują w bardziej zaawansowanych postaciach, gdy dochodzi do wyparcia linii, z których powstają krwinki w szpiku przez komórki nowotworowe.

Inne typy białaczek przewlekłych i ich objawy

W niektórych typach przewlekłej białaczki limfatycznej objawy nieco się od siebie różnią. Przykładowo w białaczce włochatokomórkowej do powiększenia śledziony dochodzi u prawie wszystkich chorych. Podobnie w białaczce prolimfocytowej, gdzie dodatkowo bardzo często dochodzi do bardzo znacznego podniesienia liczby białych ciałek krwi. Często dochodzi także do powstania anemii i małopłytkowości z towarzyszącymi objawami.

W białaczce z dużych ziarnistych limfocytów jednymi z pierwszych objawów są nawracające infekcje związane z upośledzeniem odporności. Najczęściej mają podłoże bakteryjne i dotyczą zatok przynosowych, skóry oraz układu oddechowego. Chorobie u 20% pacjentów współtowarzyszy reumatoidalne zapalenie stawów.

W przewlekłej białaczce szpikowej również pojawiające się objawy mogą być niecharakterystyczne. Może pojawiać się zmęczenie, spadek masy ciała, uczucie pełności w jamie brzusznej i bóle w lewym podżebrzu (w wyniku powiększenia śledziony), spadek wydolności fizycznej.

Objawy są czasami związane z występowaniem znacznej leukocytozy (zbyt wysoki poziom białych ciałek krwi) i mogą to być objawy leukostazy, to znaczy zaburzenia przepływu krwi w najmniejszych naczyniach związane z dużą ilością leukocytów. Do objawów tych należą:

• zaburzenia czynności układu nerwowego – na przykład zaburzenia świadomości;
• zaburzenia widzenia;
• bóle głowy;
• duszność;
• priapizm (bolesny wzwód prącia).

W przewlekłej białaczce szpikowej objawy są w znacznym stopniu uzależnione od fazy, w której znajduje się chory. W fazie początkowej są zwykle mało nasilone, często przebieg jest zupełnie bezobjawowy, a choroba rozpoznawana jest przypadkowo w badaniach laboratoryjnych. W fazie akceleracji objawy choroby narastają, wzrasta liczba białych ciałek krwi, nasila się niedokrwistość i spada także poziom płytek krwi. Narasta także powiększenie śledziony. Mogą wystąpić gorączki. W fazie blastycznej nasilają się objawy związane z uszkodzeniem szpiku – czyli objawy braku czerwonych ciałek krwi (objawy niedokrwistości) - bladość skóry, łatwa męczliwość, duszność; oraz niedobór płytek krwi, który jest powodem łatwego powstawania siniaków oraz krwawień.

Niekorzystnym czynnikiem rokowniczym jest pojawienie się gorączki, znaczne powiększenie węzłów chłonnych oraz zmian skórnych.


Bibliografia

Janicki K. Hematologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2431-5
Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Przewlekła białaczka szpikowa - informacje dla pacjenta