Ostra białaczka szpikowa - nawroty

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. W szpiku krwi, a następnie w poszczególnych narządach pojawiają się nieprawidłowe komórki blastyczne, czyli komórki nowotworowe, ulegające nieprawidłowym i niekontrolowanym podziałom. Przebieg choroby jest ciężki, a brak właściwego leczenia doprowadza do zgonu w przeciągu kilku tygodni. Przyczyny ostrej białaczki są zróżnicowane i nie do końca rozpoznane przez medycynę.

Ostra białaczka szpikowa - nawroty

W zależności od zastosowanego leczenia ryzyko nawrotu ostrej białaczki szpikowej jest różne, najmniejsze ryzyko wznowy choroby występuje po wykonaniu przeszczepu szpiku (alogenicznym – gdy dawca i biorca to dwie różne osoby, lub autogenicznym – gdy dawca i biorca to jedna osoba). Szanse, że choroba nie powróci wynoszą 45-60%. Lepsze rokowania co do braku wznowy ma przeszczep od innego dawcy, jednak związany on jest z większą ilością powikłań, w tym wystąpieniu choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD). W przypadku zastosowania jedynie chemioterapii szanse te maleją do 10-15%. Wystąpienie nawrotu choroby niestety pogarsza rokowanie i skraca długość życia. Najgorsze rokowanie ma wznowa, która pojawiła się w krótkim czasie (poniże 6 miesięcy), a typ białaczki należy do pośredniej lub wysokiej grupy ryzyka genetycznego (czyli zawiera niekorzystne zmiany w genach w wyniku wystąpienia na przykład mutacji). Rokowanie pogarsza również wiek chorego - im starszy tym rokowanie jest gorsze.

Ostra białaczka szpikowa - wznowy choroby

Jeżeli nawroty choroby występują po 6 miesiącach w leczeniu stosuje się ten sam zestaw leków jak przy uzyskaniu remisji za pierwszym razem. Natomiast jeżeli do wznowy dojdzie szybciej, wprowadza się leczenie białaczki tak zwanego drugiego rzutu, czyli takie jak leczenia białaczek opornych. Po uzyskaniu remisji wskazana jest przeszczepianie szpiku.

Ostra białaczka szpikowa - rokowanie

Rokowanie w ostrej białaczce szpikowej zależy od:

• wieku pacjenta (z wiekiem rokowanie jest gorsze),
• od typu cytogenetycznego i molekularnego białaczki,
• od reakcji na leczenie indukujące i obecności zmian pozaszpikowych.

Największą szansę na wyleczenie białaczki mają osoby młode. Nawroty ostrej białączki szpikowej najczęściej występują w pierwszym roku leczenia i z czasem maleje. Przeszczepianie szpiku doprowadza do wyleczenia powyżej 60%pacjentów, stosowanie jedynie chemioterapii skutkuje u 10-15 %chorych, jednak jej intensyfikacja pozwala podnieść ten wskaźnik do 40%.

Nawrót ostrej białaczki szpikowej występuje, gdy dzięki leczeniu uda się uzyskać remisję. Po zastosowanym leczeniu chory jest monitorowany w kierunku ponownego pojawienia się choroby (przy użyciu swoistych markerów białaczkowych).


Bibliografia

Chybicka A., Sawicz-Birkowska K. Onkologia i hematologia dziecięca, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3334-2
Stęplewska-Mazur K. Patologia układu krwiotwórczego, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-23-5
Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3