Powikłania hemaferezy

Hemafereza to zabieg usunięcia z krwi określonego składnika. Służą w tym celu tak zwane separatory komórkowe – to specjalne urządzenia przez które przepływa pobierana z układu żylnego pacjenta krew, która następnie zostaje oczyszczana z konkretnego składnika, a następnie wraca z powrotem do pacjenta. Hemafereza zwykle jest stosowana jako uzupełnienie terapii. Metoda ma zastosowanie w chorobach krwi, chorobach immunologicznych, metabolicznych, toksykologicznych. Hermaferaza nie jest zalecana gdy stan chorego jest ciężki.

Hemaferaza - wskazania

Stosowana jest między innymi w szpiczaku mnogim, chorobie Waldenströma, rodzinnej hipercholesterolemii, w zatruciach, w przedawkowaniach leków, w czerwienicy prawdziwej, nadpłytkowości. Zabieg jest w większości przypadków dobrze tolerowany przez chorych. Zwykle wymaga kilkukrotnego powtarzania w odstępach kilkudniowych. Przeprowadzanie hemaferezy stanowi zazwyczaj uzupełnienie leczenia.

Hemaferaza - powikłania

Przeciwwskazaniem do hemaferezy jest wstrząs lub ciężki stan chorego. Zabieg może być obarczony powikłaniami. Skutki niepożądane mogą być spowodowane wprowadzeniem cewnika do żyły centralnej:

• może pojawić się krwawienie;
• odma opłucnowa – może powstać na skutek przebicia opłucnej – pojawia się silna duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel;
• zakażenie – może wystąpić na skutek wprowadzenia drobnoustrojów wraz z cewnikiem do światła naczynia, co może skutkować wystąpieniem infekcji.

Kolejną grupą powikłań występującą podczas zabiegów hemaferezy są związane ze stosowaniem leków antykoagulacyjnych, czyli takich które zabezpieczają krew przed krzepnięciem. W tym celu stosuje się cytrynian, który jednak wiąże jony wapnia, co może objawiać się wystąpieniem objawów niedoboru tego minerału (tężyczka). Objawy tężyczki to: drętwienia i symetryczne kurcze dłoni, przedramion i ramion,  następnie kurcze twarzy, kończyn dolnych.

Dochodzić może również do powikłań wynikających ze zmniejszenia czynników krzepnięcia. Pojawić się mogą objawy skazy krwotocznej, czyli  mogą wystąpić krwawienia z dziąseł, nosa. Dochodzić może do łatwego powstawania siniaków, na skórze wystąpić może plamica.

W wyniku przeprowadzonego zabiegu dojść może do zmniejszenia w organizmie stężenia immunoglobulin, co może być przyczyną zakażeń i infekcji. W przebiegu plazmaferezy usuwane jest osocze, doprowadzić to może do spadku ciśnienia tętniczego, zaburzeń wodno-elektrolitowych, a nawet wstrząsu.

Hemafereza lecznicza a zakażenie wirusowe

W trakcie zabiegu możliwe jest także przeniesienia zakażenia wirusowego (w przypadku wymiany osocza na preparat osoczopochodny). Może wystąpić także hemoliza czyli rozpad krwinek czerwonych, oraz powikłania zatorowe. W bardzo rzadkich sytuacja wystąpić mogą również reakcje alergiczne na podawane płyny. Powikłania są jednak rzadkie a hemafereza zwykle jest dobrze tolerowana przez chorych.


Bibliografia

Rosiek A. Hemafereza lecznicza, Journal of Transfusion Medicine 2010, 3, 92–98
Antoszewski Z., Maciejewski D., Skalski J. Hemotransfuzja, autohemotransfuzja i hemodylucja sterowana w zastosowaniu klinicznym, Śląsk, Katowice 2000, ISBN 83-7164-226-1
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0